NihilScio

  Home

www.nscio.com - ©2009-2010 Iuppiter 

Nihil Scio, Sed Unum Scio, Nihil Scire

  Educational search engine - Motore di ricerca tematico - contatti


Indice Latino: Gradi degli aggettivi
Comparativo  
  In italiano il comparativo si forma premettendo l'avverbio più  alla forma positiva dell'aggettivo.
In latino si forma sostituendo alla terminazione del genitivo della seconda e della terza declinazione (i, is), -ior per il maschile e femminile e -ius per il neutro.
Es.:
purus: gen pur-i       comparativo pur-ior,  pur-ius;

dulcis: gen. dulc-is   comparativo dulc-ior, dulc-ius.

  SINGOLARE  
  Maschile e femminile Neutro
Nom.
Gen.
Dat.
Acc.
Voc.
Abl.
dulcior
dulcioris
dulciori
dulciorem
dulcior
dulciore e dulciori
dulcius
dulcioris
dilciori
dulcius
dulcius
dulciore e dulciori
  PLURALE  
  Maschile e femminile Neutro
Nom.
Gen.
Dat.
Acc.
Voc.
Abl.
dulciores
dulciorum
dulcioribus
dulciores
dulciores
dulcioribus
dulciora
dulciorum
dulcioribus
dulciora
dulciora
dulcioribus

Plures (più) e complures (molti) fanno eccezione al genitivo plurale plurium, complurium.
Complemento di paragone del comparativo  
  Il complemento di paragone di un comparativo in latino viene reso con quam ( che traduce l'italiano di, es. Antonius est fortior quam Octavius ) oppure con l'ablativo ( utilizzato nelle frasi negative e interrogative o quando è rappresentato da qui, quae, quod, es.: Nihil est virtute amabilius ).
Superlativo assoluto e relativo  
  Il superlativo (assoluto e relativo) si forma in latino sostituendo la desinenza del genitivo singolare della seconda e della terza declinazione con -issimus, -issima, -issimum ( purissimus, purissima, purissimum.
Termine di paragone del superlativo  
  Si esprime col genitivo ( Cicero fuit Romanorum oratorum eloquentissimus), qualche volta con e, ex, in e l'ablativo ( ex omnibus Britannis longe sunt humanissimi qui Cantium incolunt ), raramente con inter e l'accusativo.
Irregolarità nei comparativi e superlativi  
  Aggettivi in -er:
      - Superlativo si forma aggiungendo al nominativo -rimus, -rima, -rimum:
         asper: asperrimus;
         acer: acerrimus;
         celeber: celeberrimus;
         liber: liberrimus.

Aggettivi in -dicus, -ficus, -volus:
      - Comparativo in -entior, -entius;
         maledicus: maledicentior, maledicentius;
         magnificus: magnificentior, magnificentius;
         benevolus: benevolentior, benevolentius.

       - Superlativo in -entissimus, -entissima, -entissimum:
          maledicus: maledicentissimus;
          magnificus: magnificentissimus;
          benevolus: benevolentior.

Aggettivi in -lis:
      - Superlativo in -illimus, -illima, -illimum:
         facilis: facillimus;
         difficilis: difficillimus;
         similis simillimus;
         dissimilis: dissimillimus;
         humilis: humillimus;
         gracilis: gracillimus.
Comparativo e superlativo perifrastico  
  L'aggettivo con desinenza -us, -a, -um preceduta da vocale forma il comparativo e il superlativo perifrasticamente, cioè premettendo l'avverbio magis (più) e maxime (massimamente):
idoneus: magis idoneus; maxime idoneus.

Si usa la forma perifrastica anche per gli aggettivi che mancano del comparativo regolare:
fidus, invictus, invitus;

 o del superlativo regolare:
adulescens, iuvenis, senex.
Comparativi e superlativi irregolari  
 
bonus melior, ius (migliore, più buono) optimus (ottimo)
malus peior, ius ( peggiore, più cattivo) pessimus (pessimo)
magnus maior, ius (maggiore, più grande) maximus (massimo, grandissimo)
parvus minor, us (minore, più piccolo) minimus (minimo, piccolissimo)
multus plus, gen. pluris (più) plurimus (moltissimo)

Comparativi con grado positivo costituito da preposizioni
supra superior, ius superiore supremus e summus supremo, sommo
infra inferior, ius inferiore infimus e imus infimo
inter interior, ius interiore intimus intimo
ante anterior, ius anteriore -
post posterior, ius, posteriore postremus e postumus ultimo, postumo
extra exterior, ius esteriore extremus estremo
prae prior, ius primo (di due) primus primo (di molti)
prope propior, ius più vicino proximus prossimo
citra citerior, ius citeriore citimus il più al di qua
ultra ulterior, ius ulteriore ultimus ultimo
NS NihilScio - www.nscio.com